Issue nr. 1 - Kop niet gemarkeerd als kop

Op deze pagina is de tekst “Begroting 2026” niet opgemaakt als kop.

Voor bezoekers die hulpsoftware gebruiken, is tekst die visueel als kop is vormgegeven maar niet als kop is gemarkeerd in de code niet bruikbaar. Deze bezoekers navigeren via koppen om de inhoud te scannen of snel naar een specifieke sectie te gaan. Dit is alleen mogelijk wanneer koppen ook in de code als kop zijn vastgelegd. Wanneer koppen uitsluitend visueel zijn vormgegeven, bijvoorbeeld door vetgedrukte tekst, wijkt de informatiestructuur in de code af van de visuele structuur van de pagina.

Op deze pagina staat een instructie om de koppenstructuur van een webpagina te testen: https://properaccess.nl/zo-controleer-je-de-koppenstructuur-van-je-website/.

Dit probleem is ook aanwezig bij teksten zoals “Beleidsdoel: Sterke samenleving”, “Beleidsdoel: Krachtig openbaar bestuur” en andere, in de dialoogvensters die worden geopend met de knoppen “Bekijk beleidsdoel”. Deze knoppen staan in onderdelen met verborgen inhoud, bijvoorbeeld in het onderdeel dat wordt geopend met “Samenwerken aan Zuid-Holland”.

Een vergelijkbaar probleem is aanwezig bij de teksten “Circulair Zuid-Holland”, “Bedrijventerreinen”, “Kantoren” en “Detailhandel” in het dialoogvenster “Beleidsdoel: Toekomstbestendig economisch vestigingsklimaat”. Dit dialoogvenster wordt geopend met de knop “Bekijk beleidsdoel” in het onderdeel “Een welvarend Zuid-Holland”. Dit probleem is ook aanwezig in andere dialoogvensters die worden geopend met de knoppen “Bekijk beleidsdoel” die staan in onderdelen met verborgen inhoud.

Oplossing:

Markeer koppen met het juiste HTML-element en gebruik daarbij het correcte kopniveau (<h1> tot en met <h6>).

Issue nr. 2 - Onjuist gebruik van een kop-element

De teksten “€ 1.039.002.154” en “€ 1.146.331.417” op deze pagina zijn geen koppen, maar zijn onterecht opgemaakt met een <h3>-element om de tekst groter weer te geven.

De gemarkeerde tekst introduceert geen inhoud en functioneert daardoor niet als kop. Door het gebruik van een <h3>-element krijgt de tekst onterecht deze betekenis.

Het kop-element (<h3>) is niet betekenisvol gebruikt, maar om een visueel effect te creëren. De tekst die als kop is gemarkeerd, is inhoudelijk geen kop, omdat er geen onderliggende inhoud volgt. Kop-elementen zijn bedoeld om structuur aan te brengen in de informatie op een pagina. Gebruikers van schermlezers vertrouwen op koppen om te navigeren en de opbouw van de pagina te begrijpen. Kop-elementen zijn daarom niet bedoeld voor uitsluitend visuele opmaak.

Oplossing:

Verwijder het <h3>-element en gebruik een ander passend element, zoals een <p>-element. De gewenste visuele stijl kan vervolgens met CSS worden toegepast.

Op deze pagina staat een instructie om koppen op een webpagina te testen: https://properaccess.nl/zo-controleer-je-de-koppenstructuur-van-je-website/.

Issue nr. 3 - Koppen zijn niet als kop gemarkeerd

Op deze pagina zijn er teksten die koppen zijn, maar waarbij de kop-elementen ontbreken. Er is een <em>-element gebruikt om deze teksten eruit te laten zien als koppen. Zie bijvoorbeeld de teksten “Voldoende betaalbare huisvesting voor iedereen”, “Toekomstbestendig bouwen” en “Rolneming” in het dialoogvenster “Beleidsdoel: Wonen”. Dit dialoogvenster wordt geopend met de knop “Bekijk beleidsdoel” in het onderdeel “Sterke steden en dorpen in Zuid-Holland”.

Het <em>- element is niet bedoeld om koppen mee te markeren. Het element geeft uitsluitend nadruk aan tekst en heeft geen semantische betekenis als kop.

Koppen worden gebruikt om de structuur van een tekst vast te leggen. Alleen wanneer koppen met een kop-element (<h1> tot en met <h6>) zijn gemarkeerd, kan hulpsoftware deze structuur herkennen en correct interpreteren.

Oplossing:

Verwijder het <em>- element en markeer deze tekst met een passend kop-element, zoals <h2> of <h3>. De visuele opmaak kan eventueel met CSS worden toegepast.

Dit type element wordt vaak toegevoegd via de knop “B” (vet) in een tekstbewerker.

Issue nr. 4 - Beschrijving van complexe afbeelding ontbreekt of onvolledig

Op deze pagina is een complexe afbeelding aanwezig, maar deze heeft geen tekstalternatief.

Complexe afbeeldingen zoals infographics en schema’s bevatten veel informatie die niet toegankelijk is voor iemand die de afbeelding niet kan zien.

Oplossing:

Deze informatie kan gegeven worden via een uitgebreide alt-tekst of een uitgeschreven tekst die op de pagina zelf geplaatst kan worden, maar deze mag ook op een andere pagina of in een downloadbaar bestand staan. Als auteur van de pagina weet je zelf beter welke informatie je aan je lezer wil geven: alle getallen uit de grafiek of alleen de trend in de ontwikkeling van de cijfers.

Issue nr. 5 - Koppen zijn niet als kop gemarkeerd

Op deze pagina zijn de volgende teksten koppen, maar de kop-elementen ontbreken. Er is een <em>-element gebruikt om deze teksten eruit te laten zien als koppen. Zie bijvoorbeeld de teksten “Opzet van de begroting”, “De structuur van de beleidsbegroting (ambities)”, “Indicatoren”, “Doeltreffendheid, doelmatigheid en rechtmatigheid” en andere.

Oplossing:

Verwijder het <em>- element en markeer deze tekst met een passend kop-element, zoals <h2> of <h3>. De visuele opmaak kan eventueel met CSS worden toegepast.

Dit type element wordt vaak toegevoegd via de knop “B” (vet) in een tekstbewerker.

Issue nr. 6 - Gegevenstabel heeft geen kopcellen in de code

Op deze pagina is onder “Planning- en controlcyclus begrotingsjaar 2026“ een gegevenstabel aanwezig. De juiste markering ontbreekt. Cellen zoals “Juli 2025”, “November 2025” en andere zijn opgemaakt met <td> in plaats van <th>.

Een gegevenstabel bevat een rij- en/of kolomkoppen die zijn gekoppeld aan de gegevens in de tabel. Wanneer deze koppen niet correct zijn vastgelegd, kan hulpsoftware de relatie tussen koppen en gegevens niet correct bepalen. Daardoor worden tabelgegevens niet goed voorgelezen aan gebruikers van een schermlezer.

Een vergelijkbaar probleem is aanwezig bij de tabel onder “Classificatie bijstellingen”. Ook worden gegevenscellen (td) gemarkeerd als tabelkoppen (th), bijvoorbeeld “Nieuw besluit (Nieuw ter besluitvorming)”.

Oplossing:

Gebruik <th>-elementen voor de kopcellen van de tabel. Gebruik <td>-elementen voor de gegevenscellen.

Issue nr. 7 - Koppen zijn niet als kop gemarkeerd

Op deze pagina is de tekst “Onzekerheden met mogelijke impact op het begrotingssaldo” een kop, maar het kop-element ontbreekt. Er is een <em>-element gebruikt om deze tekst eruit te laten zien als kop.

Dit probleem is ook aanwezig bij teksten in onderdelen met verborgen inhoud: “Baten” en “Lasten”. Zie bijvoorbeeld teksten zoals “Provinciefonds”, “Herijking van het bestaande verdeelmodel (vanaf 2026)” en andere in het onderdeel dat wordt geopend met “Baten”.

Oplossing:

Verwijder het <em>- element en markeer deze tekst met een passend kop-element, zoals <h2> of <h3>. De visuele opmaak kan eventueel met CSS worden toegepast.

Issue nr. 8 - Beschrijving van complexe afbeelding ontbreekt of onvolledig

Op deze pagina is in het onderdeel dat wordt geopend met “Lasten”, onder “Realistisch begroten” een complexe afbeelding aanwezig. Deze grafiek heeft geen voldoende tekstalternatief dat dezelfde informatie overbrengt als de visuele weergave. Hoewel er een toelichtende tekst aanwezig is, werkt deze niet als een gelijkwaardig alternatief voor de grafiek.

Complexe afbeeldingen zoals infographics en schema’s bevatten veel informatie die niet toegankelijk is voor iemand die de afbeelding niet kan zien.

Oplossing:

Deze informatie kan gegeven worden via een uitgebreide alt-tekst of een uitgeschreven tekst die op de pagina zelf geplaatst kan worden, maar deze mag ook op een andere pagina of in een downloadbaar bestand staan. Als auteur van de pagina weet je zelf beter welke informatie je aan je lezer wil geven: alle getallen uit de grafiek of alleen de trend in de ontwikkeling van de cijfers.

Issue nr. 9 - Koppen zijn niet als kop gemarkeerd

Op deze pagina zijn de volgende teksten koppen, maar de kop-elementen ontbreken. Er is een <em>-element gebruikt om deze teksten eruit te laten zien als koppen. Zie bijvoorbeeld koppen zoals “Provinciale infrastructuur, wegen en vaarwegen”, “Inleiding”, “Beleidskader” en andere.

Oplossing:

Verwijder het <em>- element en markeer deze tekst met een passend kop-element, zoals <h2> of <h3>. De visuele opmaak kan eventueel met CSS worden toegepast.

Issue nr. 10 - Beschrijving van complexe afbeelding ontbreekt of onvolledig

Op deze pagina is onder “Inleiding” een complexe afbeelding aanwezig. Deze afbeelding heeft geen voldoende tekstalternatief dat dezelfde informatie overbrengt als de visuele weergave. Hoewel er een toelichtende tekst aanwezig is, werkt deze niet als een gelijkwaardig alternatief voor de grafiek.

Complexe afbeeldingen zoals infographics en schema’s bevatten veel informatie die niet toegankelijk is voor iemand die de afbeelding niet kan zien.

Een vergelijkbaar probleem is aanwezig bij andere complexe afbeeldingen, zoals onder “Ontwikkeling technische staat areaal en Onderhoudsprogrammering” en “Financiële aspecten”.

Oplossing:

Deze informatie kan gegeven worden via een uitgebreide alt-tekst of een uitgeschreven tekst die op de pagina zelf geplaatst kan worden, maar deze mag ook op een andere pagina of in een downloadbaar bestand staan. Als auteur van de pagina weet je zelf beter welke informatie je aan je lezer wil geven: alle getallen uit de grafiek of alleen de trend in de ontwikkeling van de cijfers.

Issue nr. 11 - Gegevenstabel heeft geen kopcellen in de code

Op deze pagina is onder “Financiële aspecten“ een gegevenstabel aanwezig. De juiste markering ontbreekt. Cellen zoals “2026”, “2027” en andere zijn opgemaakt met <td> in plaats van <th>.

Een vergelijkbaar probleem is aanwezig bij de tabellen in het onderdeel “Indicatoren”.

Daarnaast is in de tabel onder “Financiële aspecten” de cel “Beleidsdoel 2-2 Exploitatie Beheer en onderhoud” wel correct opgemaakt als een <th>-element. Deze werkt visueel als groepskop voor de rijen die volgen. Dit <th>-element heeft echter geen scope-attribuut. Daardoor kan hulpsoftware de relaties in de tabel mogelijk niet goed interpreteren.

Oplossing:

Gebruik <th>-elementen voor de kopcellen van de tabel. Gebruik <td>-elementen voor de gegevenscellen.

Issue nr. 12 - Alleen kleur is gebruikt in legenda bij grafiek

Boven de tekst 'Monitoring en verantwoording' staat een grafiek. In de grafiek wordt alleen kleur gebruikt om informatie te onderscheiden. Zie rood in de legenda.
Alleen als je de kleuren kunt zien en van elkaar kunt onderscheiden, zie je welke kleur bij welke categorie hoort.
Hetzelfde probleem doet zich voor op de pagina https://zuidholland2025.najaarsnota.nl/p94527/wat-mag-dat-kosten, in het gedeelte met verborgen inhoud “Opbouw en verloop lasten”.

Oplossing:

Gebruik naast kleur bijvoorbeeld ook verschillende soorten arcering of datalabels in tekst.

Issue nr. 13 - Kleurcontrast tussen lijnen of balken in grafiek is niet voldoende

Boven de tekst 'Monitoring en verantwoording' staat een grafiek. Sommige kleurencombinaties hebben onvoldoende contrast. Bijvoorbeeld groen (#9BBB59) op een witte achtergrond.
Hetzelfde probleem doet zich voor op de pagina https://zuidholland2025.najaarsnota.nl/p94527/wat-mag-dat-kosten, in het gedeelte met verborgen inhoud “Opbouw en verloop lasten”.

Oplossing:

Zorg dat het contrast tussen informatieve elementen van een grafiek minimaal 3,0:1 is, zodat bezoekers ze van elkaar kunnen onderscheiden. Controleer of alle kleuren in de grafiek voldoende contrast hebben.

Issue nr. 14 - Koppen zijn niet als kop gemarkeerd

Op deze pagina zijn in onderdelen met verborgen inhoud de volgende teksten koppen, maar de kop-elementen ontbreken. Er is een <em>-element gebruikt om deze teksten eruit te laten zien als koppen. Zie bijvoorbeeld de tekst “Begrotingssaldo t/m de Voorjaarsnota 2025 en Kadernota 2026” in het onderdeel dat wordt geopend met “A: Mutaties eerdere P&C producten”. Zie ook teksten zoals “Ambitie 1 Samenwerken aan Zuid-Holland”, “1-1 Decentralisatieuitkering meicirculaire: Weerbaar bestuur kleine gemeenten” en andere in het onderdeel dat wordt geopend met “B: Ontwikkeling binnen de ambities”.

Oplossing:

Verwijder het <em>- element en markeer deze tekst met een passend kop-element, zoals <h2> of <h3>. De visuele opmaak kan eventueel met CSS worden toegepast.

Issue nr. 15 - Koppen zijn niet als kop gemarkeerd

Op deze pagina zijn in de onderdelen met verborgen inhoud “Opbouw en verloop lasten” en “Toelichting mutaties” de volgende teksten koppen, maar de kop-elementen ontbreken. Er is een <em>-element gebruikt om deze teksten eruit te laten zien als koppen. Zie bijvoorbeeld de teksten “Opbouw en verloop lasten”, “Toelichting mutaties” en “Beleidsdoel 1-1 Krachtig openbaar bestuur”.

Oplossing:

Verwijder het <em>- element en markeer deze tekst met een passend kop-element, zoals <h2> of <h3>. De visuele opmaak kan eventueel met CSS worden toegepast.

Issue nr. 16 - Onjuist gebruik van een kop-element

De tekst “(bedragen x € 1 mln)” in het onderdeel dat wordt geopend met “Opbouw en verloop lasten” is geen kop, maar is onterecht opgemaakt met een <h2>-element.

De gemarkeerde tekst introduceert geen inhoud en functioneert daardoor niet als kop. Door het gebruik van een <h2>-element krijgt de tekst onterecht deze betekenis.

Oplossing:

Gebruik één kop-element voor de volledige titel, bijvoorbeeld: “Opbouw en verloop lasten (bedragen x € 1 mln)”. De tekst “(bedragen x € 1 mln)” mag niet als een aparte <h2> worden opgemaakt, omdat deze geen nieuwe inhoud inleidt en geen eigen structurele betekenis heeft. Het is alleen aanvullende informatie over de eenheid.

Als alternatief kan de informatie over de eenheid als normale tekst onder de hoofdkop “Opbouw en verloop lasten” worden geplaatst, bijvoorbeeld met een <p>-element. Dit zorgt voor een correcte semantische structuur en voorkomt onjuist gebruik van kopniveaus.

Op deze pagina staat een instructie om koppen op een webpagina te testen: https://properaccess.nl/zo-controleer-je-de-koppenstructuur-van-je-website/.

Issue nr. 17 - Beschrijving van complexe afbeelding ontbreekt of onvolledig

Op deze pagina is in het onderdeel dat wordt geopend met “Opbouw en verloop lasten” een complexe afbeelding aanwezig. Deze afbeelding heeft geen tekstalternatief dat dezelfde informatie overbrengt als de visuele weergave.

Complexe afbeeldingen zoals infographics en schema’s bevatten veel informatie die niet toegankelijk is voor iemand die de afbeelding niet kan zien.

Oplossing:

Deze informatie kan gegeven worden via een uitgebreide alt-tekst of een uitgeschreven tekst die op de pagina zelf geplaatst kan worden, maar deze mag ook op een andere pagina of in een downloadbaar bestand staan. Als auteur van de pagina weet je zelf beter welke informatie je aan je lezer wil geven: alle getallen uit de grafiek of alleen de trend in de ontwikkeling van de cijfers.

Issue nr. 18 - Koppen zijn niet als kop gemarkeerd

Op deze pagina zijn de volgende teksten koppen, maar de kop-elementen ontbreken. Er is een <em>-element gebruikt om deze teksten eruit te laten zien als koppen. Zie bijvoorbeeld de teksten “Inleiding”, “Totaal mutaties reserves per beleidsdoel” en “Totaal mutaties reserves per beleidsdoel in de Najaarsnota”.

Oplossing:

Verwijder het <em>- element en markeer deze tekst met een passend kop-element, zoals <h2> of <h3>. De visuele opmaak kan eventueel met CSS worden toegepast.

Issue nr. 19 - Gegevenstabel heeft geen kopcellen in de code

Op deze pagina is in het onderdeel dat wordt geopend met “Staat van Reserves” een gegevenstabel aanwezig. De juiste markering ontbreekt. Cellen zoals “Saldo per 31-12-2024”, “Toevoegingen” en andere zijn opgemaakt met <td> in plaats van <th>.

Dit probleem is ook aanwezig in andere tabellen die in onderdelen met verborgen inhoud staan.

Ook werken in de tabel in het onderdeel dat wordt geopend met “Mutaties reserves per beleidsdoel” cellen zoals “Algemene vrije reserve” als groepskop voor de rijen eronder. Deze cellen zijn echter opgemaakt als <td>-elementen in plaats van <th>. Omdat deze cellen structurele informatie geven en rijgroepen aangeven, moeten ze worden opgemaakt met <th>.

Oplossing:

Gebruik <th>-elementen voor de kopcellen van de tabel. Gebruik <td>-elementen voor de gegevenscellen.

Issue nr. 20 - Twee koppen van hetzelfde niveau staan direct onder elkaar

Op deze pagina wordt een kop van niveau 3 direct gevolgd door een andere kop van hetzelfde niveau. Zie “Gerealiseerd” en “Afwijking”.

Wanneer twee kop-elementen van hetzelfde of hoger niveau direct onder elkaar staan zonder inhoud ertussen, is ten minste één van deze koppen niet correct toegepast. Direct onder een h3-element mag bijvoorbeeld een h4-element of andere content volgen, maar niet opnieuw een h3-element of een h2-element.

Oplossing:

Pas de tekst en de kopniveaus aan, zodat de koppen de structuur van de inhoud correct weergeven. Op deze pagina staat een instructie om koppen op een webpagina te testen: https://properaccess.nl/zo-controleer-je-de-koppenstructuur-van-je-website/.

Issue nr. 21 - Koppen zijn niet als kop gemarkeerd

Op deze pagina is er een onderdeel “Beleidsprestatie 1-1-2 Daadkrachtig provinciaal bestuur”. Dit onderdeel bevat meer onderdelen met verborgen inhoud. In het onderdeel dat wordt geopend met “Wat hebben we daarvoor gedaan?” staan ook andere onderdelen met verborgen inhoud. In deze onderdelen zijn teksten koppen, maar de kop-elementen ontbreken. Er is een <em>-element gebruikt om deze teksten eruit te laten zien als koppen. Zie bijvoorbeeld in het onderdeel “Algemeen” koppen zoals “Lobby en Europa”, “Inzet buiten Europa”, “Commissaris van de Koning” en andere.

Oplossing:

Verwijder het <em>- element en markeer deze tekst met een passend kop-element, zoals <h2> of <h3>. De visuele opmaak kan eventueel met CSS worden toegepast.

Issue nr. 22 - Opsomming onjuist gemarkeerd

Op deze pagina is er een onderdeel “Beleidsprestatie 1-1-2 Daadkrachtig provinciaal bestuur”. Dit onderdeel bevat meer onderdelen met verborgen inhoud. In het onderdeel dat wordt geopend met “Wat hebben we daarvoor gedaan?” > “Algemeen” is onder “Wet open overheid” een lijst met 3 items aanwezig. Hoewel dit visueel als één lijst wordt weergegeven, bevat de onderliggende code meerdere geneste <ul>-elementen. Waarbij een <ul> direct een andere <ul> bevat in plaats van <li>-elementen. Daardoor is de lijststructuur niet correct.

Oplossing:

Structureer de drie items als één correct opgemaakte lijst. Zorg dat het <ul>-element alleen <li>-elementen als directe kinderen heeft.

Meer informatie over het belang van correcte HTML-lijsten is te vinden op https://www.properaccess.nl/blog/waarom-correcte-html-lijsten-het-verschil-maken-in-toegankelijkheid/.

Issue nr. 23 - Koppen zijn niet als kop gemarkeerd

Op deze pagina zijn de volgende teksten koppen, maar de kop-elementen ontbreken. Er is een <em>-element gebruikt om deze teksten eruit te laten zien als koppen. Zie bijvoorbeeld de teksten “Inleiding” en “Totaalbeeld arbeidskosten”.

Oplossing:

Verwijder het <em>- element en markeer deze tekst met een passend kop-element, zoals <h2> of <h3>. De visuele opmaak kan eventueel met CSS worden toegepast.

Issue nr. 24 - Gegevenstabel heeft geen kopcellen in de code

Op deze pagina is onder “Totaalbeeld arbeidskosten” een gegevenstabel aanwezig. De juiste markering ontbreekt. Cellen zoals “Begroting stand NJN”, “Realisatie” en “Saldo” zijn opgemaakt met <td> in plaats van <th>.

Oplossing:

Gebruik <th>-elementen voor de kopcellen van de tabel. Gebruik <td>-elementen voor de gegevenscellen.

Issue nr. 25 - Koppen zijn niet als kop gemarkeerd

Op deze pagina is de tekst “De betekenis van het PZG in de P&C-cyclus” een kop, maar het kop-element ontbreekt. Er is een <em>-element gebruikt om deze tekst eruit te laten zien als kop.

Oplossing:

Verwijder het <em>- element en markeer deze tekst met een passend kop-element, zoals <h2> of <h3>. De visuele opmaak kan eventueel met CSS worden toegepast.

Issue nr. 26 - Beschrijving van complexe afbeelding ontbreekt of onvolledig

Op deze pagina is een complexe afbeelding aanwezig, maar deze heeft geen tekstalternatief.

Complexe afbeeldingen zoals infographics en schema’s bevatten veel informatie die niet toegankelijk is voor iemand die de afbeelding niet kan zien.

Oplossing:

Deze informatie kan gegeven worden via een uitgebreide alt-tekst of een uitgeschreven tekst die op de pagina zelf geplaatst kan worden, maar deze mag ook op een andere pagina of in een downloadbaar bestand staan. Als auteur van de pagina weet je zelf beter welke informatie je aan je lezer wil geven: alle getallen uit de grafiek of alleen de trend in de ontwikkeling van de cijfers.

Issue nr. 27 - Gegevenstabel heeft geen kopcellen in de code

Op deze pagina is een gegevenstabel aanwezig. De juiste markering ontbreekt. Cellen zoals “Jaarrekening 2020”, “Begroting 2021 t/m VJN” en andere zijn opgemaakt met <td> in plaats van <th>.

Ook werken in deze tabel cellen zoals “Lasten” en “Baten” als groepskop voor de rijen eronder. Deze cellen zijn echter opgemaakt als <td>-elementen in plaats van <th>. Omdat deze cellen structurele informatie geven en rijgroepen aangeven, moeten ze worden opgemaakt met <th>.

Oplossing:

Gebruik <th>-elementen voor de kopcellen van de tabel. Gebruik <td>-elementen voor de gegevenscellen.